صورت سود و زيان چيست؟

از مهمترين اطلاعات مالي كه درباره يك كسب و كار منتشر ميشود سود يا زيان خالص ميباشد. اطلاع دقيق از ميزان سود (زيان)، براي مديران، سهامداران و سرمايهگذاران بسيار حائز اهميت است. به همين دليل در هر دوره مالي گزارشي تحت عنوان صورت سود و زيان تهيه ميشود.
صورت سود و زيان، يكي از اساسي ترين گزارشات مالي است؛ كه به صورت كاملا كاربردي اطلاعات با اهميت مالي كسب و كار را ارائه ميدهد. درواقع Income Statement يا همان صورت درآمد و هزينه، با كم كردن هزينهها از درآمدها در يك دوره مالي مشخص، ميزان سود يا زيان كسب و كار را، در آن دوره تعيين ميكند.
انواع گزارش سود و زيان
با توجه به اين موضوع كه گزارش براي چه نوع شركتي يا با چه هدفي تنظيم ميشود؛ ميتوان از روش هاي مختلفي براي تهيه آن استفاده نمود. در ادامه به بررسي انواع صورت هاي سود و زيان و تفاوتهاي آنها ميپردازيم.
صورت سود و زيان انباشته
صورت سود و زيان انباشته، نقطه ارتباط بين صورتحساب سود و زيان و ترازنامه هست.
به طور معمول هدف از تهيه اين گزارش بررسي تغييرات سود يا زيان، با استفاده از تطبيق مانده ابتدا و انتهاي دوره ميباشد. اين گزارش با مانده سود (زيان) انباشته ابتداي دوره مالي شروع ميشود با مانده سود (زيان) انتهاي دوره مالي پايان مييابد. براي تهيه صورت سود و زيان انباشته از حساب سود و زيان انباشته استفاده ميشود. اين حساب دائمي بوده و باقي مانده آن به دوره بعد انتقال مييابد.
صورت سود و زيان تلفيقي
در گزارش هايي كه نياز هست سود و زيان شركت مادر با شركت هاي زير مجموعه تلفيق شود از صورت سود و زيان تلفيقي استفاده مينمايند. در نرم افزارهاي حسابداري شركتي كه امكان تعريف شركت هاي مادر، زيرگروه و فرعي دارند، به راحتي ميتوان اين گزارش را استخراج كرد. در اين گزارشات بعضي از قسمت ها مثل "هزينه بهره و وام از شركت هاي گروه" حذف ميشود تا عدد بدست آمده به صورت دقيق باشد.
صورت سود و زيان جامع
در گزارشات سود و زيان جامع، سود و زيان خالص به عنوان اولين قلم ارائه ميشود همچنين در اين گزارشات تمامي درآمدها و هزينه ها چه تحقق يافته چه تحقق نيافته باشد، لحاظ ميشوند. هدف از ارائه صورت سود و زيان جامع، گزارش عملكرد كلي واحد تجاري هست .
اجزاء صورت سود و زيان
با توجه به نوع كسب و كار، اقلام صورت سود و زيان متفاوت هست. ولي به طور كلي شاخص هاي زير بيان ميشود:
- فروش يا درآمد خالص
- بهاي تمام شده
- سود (زيان) ناخالص
- هزينه (عمومي، عملياتي، غيرعملياتي و مالي)
- ماليات بر درآمد
- سود (زيان) خالص
- سود هر سهم
گزارش سود و زيان شركت توليدي
مهمترين تفاوت صورت سود و زيان شركت توليدي با ساير شركتها در تعيين دقيق انواع هزينه ست. اهميت اين مورد زماني مشخص ميشود كه شركتهاي توليدي براي كسب سود بيشتر، به سمت كاهش هزينهها مي روند. صورت سود و زيان شركت توليدي كه بر طبق اطلاعات صحيح از نرم افزار حسابداري مخصوص شركتهاي توليدي استخراج شده باشد؛ ميتواند بيشترين كمك را به تصميم گيران نمايد.
گزارش سود و زيان شركت خدماتي
عمده ترين تفاوت در صورت سود و زيان شركت خدماتي، در عنوان هاي ذكر شده است كه به صورت درآمدهاي خدمات يا درآمدهاي عملياتي بيان ميشوند. لازم به ذكر است كه با توجه به نوع فعاليت شركتهاي خدماتي، بعضي از اقلام مانند "هزينه عملياتي" نيز ندارند.
گزارش سود و زيان شركت بازرگاني
فروش، تخفيفات نقدي فروش و بهاي تمام شده كالاي فروش رفته از اجزاي اساسي در صورت سود و زيان شركت بازرگاني هست. تعيين قيمت از مهم ترين تصميمات در شركت هاي بازرگاني است. اين قيمت بايد هم سود مورد نظر را محقق نمايد؛ هم توان رقابت در بازار را براي محصول ايجاد نمايد و هم براي فروش محصول، مزيت محسوب شود. براي قيمت گذاري بايد صورت سود و زيان شركت بازرگاني به دقت تحليل و بررسي شود.
گزارش سود و زيان شركت پيمانكاري
شركتهاي پيمانكاري با توجه به نوع فعاليت پروژه و قرارداد محور، حسابداري كاملا متفاوتي با ساير شركتها دارند. در صورت سود و زيان شركت پيمانكاري نيز با توجه به اينكه "اتمام پروژه" يا روند "پيشرفت كار" در نظر گرفته شود؛ صورت سود و زيان شركت پيمانكاري نيز كاملا متفاوت خواهد بود. در همين جهت براي داشتن گزارش دقيق و منظم بايد از نرم افزار حسابداري تخصصي در زمينه پيمانكاري استفاده نمود.
تفاوت ترازنامه و صورت سود و زيان
در ترازنامه، همانطور كه از اسمش مشخص است بايد داراييها با مجموع هزينهها + حقوق صاحبان سهام برابر و تراز باشد و ترازنامه در يك نقطه زماني خاص تعيين ميشود در حالي كه صورت سود و زيان بيان كننده اوضاع مالي يك كسب و كار براي دوره مالي مشخص هست و بيان مينمايد كه كسب و كار سودآور بوده يا خير.
هدف استفاده از صورت سود و زيان
براي رسيدن به اهداف مالي يك كسب و كار، يعني درآمدزايي و سودآوري، به گزارشي نياز داريم كه تمامي فاكتورهاي دخيل در امر سودآوري را بررسي نمايد. با بررسي گزارش سود و زيان ميتوانيم سود خالص و سود ناخالص، انواع هزينهها و بهاي تمام شده را تحليل نماييم. در نتيجه از اساسي ترين گزارشات، براي تصميم گيري، صورت سود و زيان ميباشد؛ البته براي اخذ تصميمات استراتژيك ميتوان از داشبوردهاي مديريتي نيز استفاده نمود تا شاخصهاي عملكردي نيز در تصميمات اثرگذار باشند.
تحليل گزارش سود و زيان
با توجه به اينكه صورت هاي سود و زيان داراي اطلاعات با ارزش و اساسي هستند؛ ميتوان از آنها براي تجزيه تحليل فرآيند كسب و كار با سالهاي گذشته اش ( تحليل افقي) استفاده نمود و هم براي مقايسه شركت با ساير رقبا ( تحليل عمودي). بررسي شاخصهاي اين صورت به ما درباره مسير رشد يا افول كسب و كار اطلاعات دقيقي ارائه ميدهد. نتيجه گيري كه از تحليل استخراج صورت سود و زيان ميشود بيان كننده اهميت حسابداري و ثبت صحيح اطلاعات مالي هست؛ با تحليل درست اين اطلاعات ميتوان در مورد موارد زير تصميم گيري نمود:
- مديريت هزينههاي شركت
- دانستن بخشهاي سودآور شركت
- محاسبه ROE (بازدۀ حقوق صاحبان سهام)

مراحل تهيه صورتحساب سود و زيان
براي تهيه صورت سود و زيان، به طوركلي بايد از تعيين مبلغ فروش شروع نماييد و بعد بايد بهاي تمام شده كالاي فروش رفته را از مبلغ فروش رفته كسر نماييد؛ حاصل اين عمليات سود ناويژه را تعيين مينمايد.
در ادامه با كسر كردن انواع هزينه مانند هزينه استهلاك و عملياتي، به سود عملياتي ميرسيم. حال با اضافه نمودن درآمد غيرعملياتي و كسر كردن هزينه غيرعملياتي، سود قبل از ماليات را محاسبه كرده و سپس با تفريق نمودن ماليات سود خالص دوره را حساب مينماييم.
فرمول محاسبه صورت سود و زيان
فرمول كلي محاسبه سود(زيان) در هر دوره مالي به سادگي و از تفريق هزينهها از درآمدها بدست ميآيد. اما قسمت سخت اين گزارش، شناسايي درست هزينهها و درآمدها و دسترسي به اطلاعات دقيق مالي است.
هزينه هاي دوره مالي – ميزان درآمد هاي دوره مالي = سود(زيان) دوره مالي
روشهاي تهيه صورت سود و زيان
صورت سود و زيان به دو روش تهيه ميشود؛ روش تك مرحلهايي كه در آن ابتدا تمام درآمدها ليست شده سپس هزينهها به اين ليست اضافه مي شوند و با كم كردن هزينهها از درآمدها، سود(زيان) قبل از ماليات محاسبه ميشود. در روش ديگر كه به روش دو مرحلهايي معروف است؛ ابتدا درآمد عملياتي و هزينه عملياتي ليست شده و از تفريق آنها، سود ناويژه محاسبه ميشود. در مرحله بعدي درآمدها و هزينههاي غير عملياتي به ليست اضافه ميشود و در نهايت سود قبل از ماليات محاسبه ميشود.
صورت سود و زيان در نرم افزار حسابداري محاسبان
در نرم افزار حسابدراي محاسبان، با انتخاب ماژول هاي حسابداري و تعيين دوره مالي، ميتوان گزارش صورت سود و زيان دقيقي، برپايه نوع فعاليت شركت، ساختار شركت و استانداردهاي حسابداري به دست آورد. اين گزارش براي تصميم گيران، سهامداران و سرمايه گذاران قابل اتكاست. حساب رايان با بيش از 20 سال تجربه همكاري در حوزههاي مختلف و تحليل چالشهاي اختصاصي آنها، توانسته راهكارهاي انحصاري در اين زمينه ارائه دهد تا علاوه بر اينكه در مسير رشد، به كسب و كارها كمك نمايد و موجب سودآوري بيشتر صاحبان كسب و كار نيز شود.
افتخارات شركت حساب رايان پارس
- داراي رتبه يك شوراي عالي انفورماتيك كشور در ۳ حوزه
- قيمت بسيار مناسب فروش نرم افزار و بهاي خدمات آموزش و استقرار، بومي سازي و خدمات پشتيباني
- دريافت تنديس و كسب گواهي نامه ملي رعايت حقوق مصرف كننده در شش سال پياپي از 1395 تا 1400 از سازمان حمايت از مصرف كنندگان و توليد كنندگان
- دريافت تنديس و كسب گواهي نامه شركت برتر نرم افزاري در سال هاي ۱۳۹۳ و ۱۳۹۶ از وزارت صنعت و معدن و تجارت
- بهره گيري از توان تخصصي كارشناسان مجرب IT و امور مالي كسب كارهاي مختلف درجهت شناخت وضعيت موجود و اتخاذ مناسب ترين روش براي رفع مشكلات قبلي، كانورت اطلاعات، راه اندازي و استقرار كامل نرم افزار در كوتاه ترين زمان ممكن
- داراي مجوز از ديوان محاسبات كشور و وزارت امور اقتصادي و دارايي
- طراحي 35 محصول متفاوت در حوزه هاي مالي، لجستيك، اداري، منابع انساني جهت كسب كارهاي متنوع
- داراي پروانه بهره برداري توليد نرم افزار از وزارت صنعت، معدن و تجارت
- بيش از ۳۸۵۰۰۰ كلاينت و كاربر در سراسر كشور
- بيش از ۶۰۰ پايگاه شهري در سراسر كشور
كليه شركتها ميتوانند با تماس با واحد فروش، جلسه اي را با دپارتمان فروش در خصوص قابليتها و امكانات محاسبان داشته باشند.
شماره تماس دپارتمان فروش: ۸۷۷۶۰ (داخلي ۲۲۵) و يا شماره همراه (۰۹۱۹۹۹۸۷۱۳۸)
برچسب: محاسبان، نرم افزار حسابداري، صورت مالي، سود و زيان، صورت سود و زيان،